Bagla

Həkimdən soruş

Hekimden sorus







Qazlı içkilərin qaranlıq tərəfləri

Adından da göründüyü kimi, qazlı içkilər yüksək təzyiq altında karbon qazı ilə vurulan və bir şüşə və ya qabda möhürlənmiş içkilərdir. Qablara köpüyün yığılması dilin ucunda və dad reseptorlarında bir zövq hissi yaradan kiçik qabarcıqlar meydana gətirir, təravətləndirici bir hiss təmin edir. Bu içkilər müxtəlif adlarla məşhurdur: sodalar və ya sərinləşdirici içkilər, dəmlənmiş və ya qazlı içkilər, tonik su, seltzer, qazlı su və s.

 

Adlar qazlı içkilərlə sinonimdir, lakin tərkiblərinə görə bir qədər fərqlənir. Bu içkilər alkoqolsuz, eyni zamanda sərinləşdirici içkilər kimi təqdim edilsə də, bu cür içkilərin istehlakının sağlamlığa təsirindən xəbərdar olmaq lazımdır.

 

Nəticələri

  • İlk növbədə, qazlı içkilərdə istifadə olunan dadlandırıcı, yüzdə 8 ilə 14 faiz arasında dəyişən şəkər konsentratının hər hansı bir formasıdır. Beləliklə, onlar boş kalori mənbəyidir.
  • Artıq şəkər bütün yaş qruplarında artıq çəki və diabet ilə əlaqələndirilir; Uşaqların istehlak etdiyi artıq şəkər müxtəlif yaşlarda müxtəlif fəsadlara yol açır. Belə ki, kiçik yaşlı uşaqlarda dilin tutulmasına, gec danışmağa səbəb olursa, bir qədər böyük yaşlı uşaqlarda beyin piylənməsinə, hiperaktiv davranışlara yol açır. 
  •  İstifadə edilən dadlandırıcılar, əsasən, süni dadlandırıcılardır, bu isə o deməkdir ki, bu şirinləşdiricilər həddindən artıq istehlak edilərsə, kanserogen təsir göstərir.

 

 

Sözdə “yumşaq” içkilər mədə astarında “sərt” olur, mədənin turşu qələvi müvazinətini pozur.

  • Bu içkilərdə mövcud olan kofeinin müsbət və mənfi təsirləri var. Təyin edilmiş təhlükəsiz məhdudiyyətlər olmasa da, gündə 400 mq kofein böyüklər üçün təhlükəsiz hesab olunur.
  • Fosforik, asatik, tartarik və limon turşusu kimi turşu komponentləri ,turşu və ya qələvi effektini təmin etmək üçün mədə  pH-na təsir edir. Karbonatlı içkilərin pH səviyyəsi 2,5 ilə 3-dür və karbonatlaşma suda baş verdikdə, karbon turşusu adlı zəif bir turşu dişlərin emal örtüyünü sıradan çıxarır və yavaş-yavaş diş çürüməsinə səbəb olur.
  • Alkoqollu içkilər mədənin selikli qişasına və mədə divarına təsir edərək ph-ı, yəni qələvi turşu müvazinətini mədənin turşuluğunun artmasına istiqamətləndirir. Qazlı içkilər müvəqqəti olaraq doyma hissi yaradıb turşuluğu aradan qaldırsa da, həzm sisteminə uzun müddət təsir edərək bağırsaq divarlarının eroziyasına və bir çox mədə-bağırsaq xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Üstəlik, onlar da iltihaba səbəb olub bağırsaq mikroflorasını pozur,həzmi çətinləşdirir.

 

 

Qazlı içki içəndən sonra

  • Mədə müvəqqəti dolur, insanda doyumluluq hissi yaranır, amma, nəticədə, orqanizm boş kalori ilə təmin edildiyi üçün insulinə müqavimət göstərir.
  • Bu içkilərin həddindən artıq istehlakı şəkər trigliseridlərə də təsir göstərə bilər ki,  bunun da nəticəsində orqanizm ürək-damar xəstəliklərinə qarşı həssas olur.
  • Aşağı pH orqanizmdə fosfor turşusu və fosfatların miqdarını artıraraq kalsiumun orqanizmdən xaric olmasına səbəb olur, nəticədə, sümüklərdə mineral itkisi  baş verir, sümüklər kövrəkləşir.
  • Süni dadlandırıcı olan Aspartame çox miqdarda istehlak edildikdə kanserogen təsir göstərməsi aydınlaşdırılmışdır. Bu içkilərdə istifadə olunan kimyəvi konservantlar, məsələn, benzoat duzları, kükürd dioksid və sorbit turşusu da oxşar təsirə malikdir.
  • Tərkibində şirinləşdirilmiş və sərbəst üzvi maddələr olan köpüklü sular da mövcuddur. Ancaq bu təravətləndirici və stimullaşdırıcı içki susuzluğu yatırsa da, erkən yaşlanmaya səbəb olur və yoluxucu olmayan bir çox xəstəliklərin riskini artırır.

 

Şəkərli, qazlı içkilərin daimi qəbulu turşulu pH səbəbiylə xərçəng, ürək xəstəliyi, diabet, qaraciyər zədələnməsi və böyrək daşlarının artması riskini artırır. Bundan əlavə, qazlı içkilər üçün təhlükəsizlik baxımından  bir məhdudiyyət olmadığı üçün yaxşı olar ki, bu kimi sərinləşdirici içki həvəskarları tərkibi şəkərsiz və meyvə ekstraktları olan içkilərdən, yaxud adi mineral sulardan istifadə etsinlər .


 65    PAYLAŞ |

Bir cavab yazın

E-poçt ünvanınız dərc olunmayacaq. Gərəkli bölmələr işarələnib *